Institut za ratarstvo
Osnivanje i razvoj Instituta
Godine 1958. na Poljoprivrednom odsjeku Poljoprivredno-šumarskog fakulteta su uvedena tri smjera: ratarski, stočarski i voćarski. Nakon toga, 1960. godine je osnovan Institut za ratarstvo. Daljim razvojem Fakulteta i Instituta osnivaju se katedre:
Institut za ratarstvo i oplemenjivanje biljaka sa katedrama 1977. godine:
- Katedra za ratarsku proizvodnju
- Katedra za genetiku i oplemenjivanje biljaka
- Katedra za fiziologiju biljaka
- Katedra za mehanizaciju u poljoprivredi
Institut za ratarstvo sa katedrama 1982. godine:
- Katedra za ratarsku proizvodnju
- Katedra za genetiku i oplemenjivanje ratarskih biljaka
- Katedra za fiziologiju biljaka
Nastavni i naučni rad instituta odvijao se i odvija u okviru njegovih laboratorija i fakultetskih nastavnih i oglednih dobara, kao što su Butmir, Gvozno, Bojnik, itd.
Područje rada i zadaci Instituta
U djelokrug rada Instituta za ratarstvo spadaju nastava, istraživački rad i saradnja sa privredom u oblasti ratarske proizvodnje, uključujući i povrtlarstvo i krmno bilje. Institut uključuje sljedeće djelatnosti:
§ Planiranje i izvođenje naučno-istraživačkih projekata iz oblasti biljnih genetskih resursa, selekcije i sjemenarstva (ratarskih, povrtlarskih i krmnih kultura); ekoloških uslova i djelovanja globalnih promjena na uslove proizvodnje u oblasti ratarstva, povrtarstva i travnjaštva; razvoj i primjena novih tehnologija u ratarskoj proizvodnji.
§ Ispitivanje kvaliteta sjemena (registrovana Laboratorija za ispitivanje kvaliteta sjemena).
§ Ispitivanje domaćih i inostranih sorata/hibrida ratarskih kultura (s ciljem priznavanja i uvođenja na sortnu listu F BiH).
§ Obrazovanje kurseva i stalna edukacija stručnjaka, poljoprivrednih proizvođača (i drugih zainteresiranih) iz oblasti ratarstva, povrtlarstva, krmnog bilja, sjemenarstva, ljekovitog bilja, organske proizvodnje hrane, itd.
§ Pružanje konsultantske usluge drugim zainteresovanim institucijama i pojedincima iz svoje oblasti djelovanja.
§ Promotivna izdavačka djelatnost.
Naučni i stručni doprinos Instituta
U dosadašnjem radu nastavnici i saradnici Instituta su imali bogatu saradnju sa poljoprivrednim organizacijama, posebno u prenošenju dostignuća nauke u poljoprivrednu praksu. Neki profesori su stvorili i nove sorte kulturnog bilja.
Od 1996. godine izvodimo oglede sa novim sortama ratarsko-povrtlarskih kultura. Takođe, članovi instituta su duži niz godina uključeni u projekat sakupljanja i čuvanja autohtonog genfonda ratarsko-povrtlarsko-krmnih kultura. Osim navedenih, članovi instituta učestvuju u nizu drugih projekata na domaćem i međunarodnom nivou.
Nastavnici Instituta za ratarstvo od osnivanja Fakulteta:
Prof. Dragomir Ćosić, specijalno ratarstvo
Prof. Zijahudin Aganović, specijalno ratarstvo
Prof. Nadežda Miletić, specijalno ratarstvo
Prof. Sergije Lomejko, opšte ratarstvo
Prof. Obrad Petijević, opšte ratarstvo
Prof. Taib Šarić, opšte ratarstvo
Prof. Dane Batinica, proizvodnja krmnog bilja
Prof. Osman Sarić, proizvodnja krmnog bilja
Doc. Azra Sofo, povrtlarstvo
Prof. Vinko Milinković, oplemenjivanje bilja
Prof. Miroslav Bogdanović, oplemenjivanje bilja
Prof. Milada Jovančević, oplemenjivanje bilja
Prof. Olga Vidović, oplemenjivanje bilja
Prof. Mirko Korić, genetika
Doc. Novo Pržulj, genetika
Prof. Dafina Bajić, botanika
Prof. Ljubomir Mišić, botanika
Prof. Mitar Bašović, fiziologija bilja
Prof. Elvedin Hanić, fiziologija bilja
Gostujući nastavnici:
Prof. Milan Dobrenov, povrtlarstvo
Prof. Milan Jekić, ishrana bilja
Prof. Života Popović, fiziologija bilja
Doc. Slavko Borojević, genetika
Prof. Marija Kraljević-Balalić, genetika
Branka Lazić, povrtlarstvo
U okviru ovog instituta prije 25 godina počeo je istraživački program iz nove naučne oblasti alelopatije. Rađen je sedmogodišnji veliki jugoslovensko-američki projekat o alelopatskim odnosima usjeva i korova, što je bio jedan od pionirskih radova te vrste u Evropi.
U okviru instituta uređuje se i izdaje međunarodni naučni časopis Herbologia (na engleskom jeziku), čiji su izdavači Akademija nauka i umjetnosti BiH i Herbološko društvo BiH.
Laboratorije Instituta
Nastavni i naučni rad instituta odvija se u okviru njegovih laboratorija i fakultetskog oglednog poligona na Butmiru. U okviru instituta funkcioniše Laboratorija za kontrolu kvaliteta sjemena ratarskih, povrtlarskih i krmnih kultura ovlaštena od strane Federalnog ministarstva za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo.
Aktuelna organizacija i sastav instituta
Institut se sastoji od sljedećih katedri:
- Katedra za ratarsku proizvodnju,
- Katedra za fiziologiju biljaka i
- Katedra za oplemenjivanje ratarskih kultura.
Sadašnji nastavnici i asistenti na Institutu su:
Prof. dr. Smiljka Vukašinović – Povrtlarstvo
Prof. dr. Senija Alibegović-Grbić – Krmno bilje
Prof. dr. Ševal Muminović – Specijalno ratarstvo
Prof. dr. Elvedin Hanić – Fiziologija biljaka
Prof. dr. Ljubomir Mišić – Botanika
Doc. dr. Mirha Đikić – Opće ratarstvo
Doc. dr. Drena Gadžo – Ratarstvo
Dr. Lutvija Karić – Povrtlarstvo
Mr. Muamer Bezdrob, dipl. ing., viši asistent – Krmno bilje
Senad Murtić, dipl. ing., asistent – Botanika i fiziologija biljaka
Teofil Gavrić, dipl. ing., asistent – Ratarstvo
Na Institutu kao laborant radi Nedim Kalaba.
Članovi Instituta sa posebnim doprinosom nauci i struci
Akademik Dragomir Ćosić, profesor specijalnog ratarstva, bio je osnivač Poljoprivrednog fakulteta u Sarajevu poslije Drugog svjetskog rata, prvi dekan fakulteta i jedan od prvih prorektora Univerziteta.
Profesori Vinko Milinković i Osman Sarić selekcionisali su sorte slatke lupine, grahorice, lucerke (Olimpik) i smiljkite (Butmirka), a profesorici Olgi Vidović je priznata jedna sorta graha.
Akademik Taib Šarić se posebno ističe brojem objavljenih knjiga – 24 naslova, a sa ponovljenim proširenim izdanjima ukupno 44 knjige – udžbenika i priručnika iz oblasti ratarstva i zaštite okoline.
(Prof. dr Taib Šarić, Prof. dr Ševal Muminović
i Institut za ratarstvo)